Die Bergpredikasie

Die bekendste preek van alle tye is waarskynlik Jesus se Bergpredikasie soos dit in Matteus 5:1-7:29 opgeskryf is. Jesus gee hierdie preek primêr vir sy dissipels, maar hy lewer dit ook aan nie-dissipels (Matteus 5:1-2; 13-16; 7:13, 28-29). Die Bergpredikasie is ʼn baie gewilde en bekende deel van die Skrif, maar tot vandag toe nog word daar gedebatteer oor wat hierdie preek in sy geheel leer. Waaroor gaan die Bergpredikasie dan regtig?

Miskien help dit om eers agter te kom waaroor hierdie preek nie gaan nie. Dit leer nie mense hoe om verlossing met eie werke te verdien nie, want dit weerspreek die feit dat verlossing alleen op grond van God se genade deur geloof in Jesus Christus is. Die Bergpredikasie as ʼn geheel beskou is ook nie ʼn sosialistiese manifes nie (die sosiologiese interpretasie), selfs al sou gemeenskappe baie baat vind as hulle Jesus se leringe gehoorsaam. Omdat die Kerk nie voor Pinkster bestaan het nie (Matteus 16:18; Handelinge 2; 11:15-17), gaan die Bergpredikasie ook nie oor Kerk-etiek vir hierdie bedeling nie (die ekklesiastiese interpretasie), selfs al brei die Nuwe Testament later uit oor sommige dele van die Bergpredikasie en, wanneer dit doen, is dit wel deel van Kerk-etiek. Is die Bergpredikasie eintlik die manifes of konstitusie van die Messiaanse koninkryk (die millennialistiese interpretasie)? Nee, waarskynlik nie, want wanneer die Messiaanse koninkryk opgerig is sal dissipels seker nie meer beledig en vervolg word ter wille van Christus nie (Matteus 5:11-12). In sy geheel beskou, waaroor gaan die Bergpredikasie dan?

Dit is belangrik om die historiese konteks tydens Jesus se eerste koms in ag te neem. Die Jode wat gehoor het hoe Johannes die Doper en Jesus die evangelie van die koninkryk verkondig, het die herstel van die koninkryk deur die Messias verwag, dit is, die Messiaanse koninkryk. Volgens vele Ou-Testamentiese profesieë (Jesaja 32:15-20; 44:3-5; Jeremia 31:31-34; Esegiël 39:25-29) sal ‘die hele Israel gered word’ en sal die Heilige Gees oor Israel uitgestort word nét vóórdat die Messiaanse koninkryk opgerig word. Maar daar was twee probleme.

Die eerste probleem was dat baie Jode wat tydens Christus se eerste koms geleef het, gedink het hulle mag die koninkryk binnegaan nét omdat hulle biologiese afstammelinge van Abraham is (Matteus 3:9). Alfred Edersheim skryf: ‘[N]o principle was more fully established in the popular conviction, than that all Israel had part in the world to come (Sanh 10.1), and this, specifically, because of their connection with Abraham. This appears not only from the New Testament (John 8:33, 39, 53), from Philo, and Josephus, but from many Rabbinic pages. “The merits of the Fathers”, is one of the commonest phrases in the mouth of the Rabbis.’ Dit is waar dat aan die einde van die Verdrukkingstydperk gaan die meeste Jode wat dan nog fisies lewe terselftertyd ook hulle geloof in Jesus Christus plaas — en dan sal die hele Israel gered word. Maar dit beteken nie dat alle Jode van alle tye outomaties die koninkryk mag binnegaan (Matteus 3:7-10; 6:33) vanweë die ‘verdienste van die vaders’ nie (vgl. Matteus 8:11-12). So, die eerste probleem was dat sommige Jode nie self geloof in die Messias geplaas het nie.

Die tweede probleem was dat sommige Jode gedink het dat as hulle hul eie weergawe van die Wet van Moses volg, dit hulle toegang tot die koninkryk sal gee. Volgens Arnold Fruchtenbaum het hierdie Jode geweet dat geregtigheid die ‘kaartjie’ is om die koninkryk binne te gaan, maar watter soort geregtigheid is nodig om die Messiaanse koninkryk te kan binnegaan? Dit is duidelik uit verse soos Matteus 5:23-24 dat die Bergpredikasie gelewer is in ʼn tyd toe die Mosaïese Verbond die manier van lewe, of gedragsreëls, in Israel bepaal het — welke Mosaïese Verbond later as die Wet van Moses uitgebrei is. (Na die kruis leef gelowiges onder die Nuwe Verbond, later uitgebrei as die Wet van Christus.) Op daardie berg naby die See van Galilea het mense gehoor wat is Christus se interpretasie van die ware geregtigheid wat die Wet van Moses voorgeskryf het. Die standaard van geregtigheid wat die Wet van Moses vereis het kan nie deur enigiemand perfek nagekom of bereik word nie —behalwe deur Jesus. Nét Jesus het perfek voor God gewandel. Ware geregtigheid is in Jesus te vinde.

Maar Jesus gaan natuurlik verder want hy verwerp die breë weg van Farisese Judaïsme. As Jesus sê ‘julle het gehoor dat aan die mense van die ou tyd gesê is’ (vgl. Matteus 5:21, 27, 33), dan identifiseer hy die ware geregtigheid wat die Wet van Moses vereis het. As Jesus opmerk ‘daar is ook gesê’ (Matteus 5:31) of ook sekere handelinge uitwys (Matteus 6:2, 5, 7), dan verwys Jesus na Farisese Judaïsme se ‘oorlewering van die ou mense’ (vgl. Matteus 15:2; 23:16-18). Jesus verwerp hierdie mensgemaakte reëls oor geregtigheid (vgl. Matteus 5:20).

In die Bergpredikasie praat Jesus met dissipels wat reeds hulle geloof en vertroue in Christus geplaas het. In afwagting op die komende Messiaanse koninkryk moedig Jesus hierdie gelowige dissipels aan om lewens van geregtigheid te leef. Noudat hierdie dissipels geregtigheid deur geloof in Jesus Christus gevind het en toegereken is, moet hierdie dissipels vrug dra wat pas by ʼn lewe wat uitsien na die komende koninkryk. So ʼn lewe is baiekeer presies die teenoorgestelde van wat die wêreld se valse leraars leer (vgl. Matteus 6:1-8). Wat nie-dissipels betref, hulle word aangesê om die breë pad te los wat na vernietiging lei. Gaan in deur die nou poort en bou op die rots wat Christus is (vgl. Matteus 7:13, 24-25).

So, die Bergpredikasie in die geheel beskou kan as volg opgesom word: nadat jy ware geregtigheid deur geloof in Jesus Christus ontvang en toegereken is — in Christus alleen — moet dissipels ʼn heilige en godvrugtige lewe lei terwyl ons wag dat die Messiaanse koninkryk herstel en opgerig word.

————————-

Bronne:

Edersheim, A., 1993, The life and times of Jesus the Messiah: New updated version, Hendrickson Publishers, Peabody.

Fruchtenbaum, A.G. Private notas van lesings van Dr. Arnold Fruchtenbaum.

Volg ons op sosiale media:

Deel met ander:

[apss_share networks='facebook, twitter, pinterest']