Die boek Sefánja

As die agter-agter-kleinseun van Hiskía (1:1), is dit baie waarskynlik dat Sefánja van die koningshuis van Dawid was.

Skrywer, datum en plek

Sefánja het heelwaarskynlik in Jerusalem opgetree. Aangesien hy opgetree het “in die dae van Josía”, die laaste goeie koning van die Suidelike Koninkryk (Juda), dateer dit die skrywe van die boek Sefánja tussen 640-609 vC. ʼn Effense vernouing van hierdie dateringsveld kan gemaak word omdat die stad Ninevé nog gestaan het toe Sefánja geskryf is (vgl. 2:13-15). Sefánja is dus iewers tussen 640-612 vC geskryf. Dit beteken dat die profete Nahum, Hábakuk en Jeremia tydgenote van Sefánja was. Dit is van deurslaggewende belang dat mense in die Here verborge moet wees wanneer die eskatologiese dag van die HERE aanbreek (vgl. 2:3) – en die naam ‘Sefánja’ beteken ‘verborge in Yahweh’ (Constable 2017:1).

Struktuur

Oorhoofs gesien bestaan Sefánja uit ʼn inleiding (1:1), die dag van die HERE in oordeel (1:2-3:8), gevolg deur die dag van die HERE in seëning (3:9-20). Van die verskeie breedvoerige strukture wat vir Sefánja voorgestel is, vermeld ons twee. Die eerste een waarop ons die aandag vestig, is dié wat Patterson (2003:256, 261) voorstel:

Opskrif 1:1
1. Die aankondiging van die dag van die HERE 1:2-2:3
A Uitsprake van oordeel 1:2-6
Oor die hele aarde 1:2-3
Oor Juda en Jerusalem 1:4-6
    B Waarskuwings gebaseer op oordeel 1:7-13
      C Onderwysings oor die dag van die HERE 1:14-2:3
      Inligting ten opsigte van daardie dag 1:14-18
      Aanwysings in die lig van daardie dag 2:1-3
2. Bykomende besonderhede oor die dag van die HERE 2:4-3:20
A Verdere uitsprake van oordeel 2:4-3:7
Oor alle nasies 2:4-15
Oor Jerusalem 3:1-7
    B ʼn Waarskuwing gebaseer op oordeel 3:8
      C Bykomende onderwysings oor die dag van die HERE 3:9-20
      Inligting ten opsigte van daardie dag 3:9-13
      Aanwysings in die lig van daardie dag 3:14-20

Die tweede breedvoerige strukturele voorstel wat ons vermeld, is dié van Dorsey (1999:313):

A Komende oordeel oor die bose inwoners van Jerusalem 1:2-6
Hulle is afgodsdienstig, volg Baäl, sweer by Milkom, en hulle soek of raadpleeg nie die HERE nie
B Komende oordeel oor korrupte leiers en rykes in Jerusalem 1:7-13
Hulle gierigheid, geweld en korrupsie; hulle siening: die HERE doen geen goed en Hy doen geen kwaad nie
    C Die HERE se oordeel oor al die nasies: groot & grimmige dag van die HERE 1:14-18
    Teen die hele aarde en al die bewoners van die aarde
      D Middelpunt: Oproep tot bekering 2:1-3
    C’ Die HERE se oordeel oor al die nasies: Godsprake teen die nasies 2:4-15
    Die HERE sal teen al die gode van die aarde wees en teen al die inwoners van die kusstreek, ensovoorts
B’ Komende oordeel oor korrupte politieke/godsdienstige leiers van Jerusalem 3:1-8
Hulle gierigheid, geweld teen die wet, en korrupsie
A’ Komende herstel van Jerusalem en haar voorspoed 3:9-20
Hulle soek skuiling in die HERE en roep sy Naam aan, dien Hom eenparig; die HERE sal vir sy volk rein lippe gee

Ons wys ook op die interessante chiastiese struktuur vir slegs vier verse van Sefánja (3:14-3:17) wat Baker (1988:84) geïdentifiseer het:

A Sion wat jubel 3:14a
B Israel wat juig 3:14b
    C Jerusalem se vreugde 3:14c
      D Die HERE se verlossing 3:15a, b
        E Teenwoordigheid van die HERE die koning 3:15c
          F Geen vrees meer nie 3:15d
            G Jerusalem se toekomsboodskap 3:16a
          F’ Geen vrees meer nie 3:16b, c
        E’ Teenwoordigheid van die HERE jou God 3:17a
      D’ Die magtige verlosser 3:17b
    C’ God se vreugde 3:17c
B’ Die HERE wat swyg 3:17d
A’ Die HERE wat juig en jubel 3:17e

Tema, doel en slotsom

Die tema van Sefánja is sonder twyfel die dag van die HERE en verskeie omskrywings van daardie dag (1:7-10, 14, 15-16, 18; 2:2, 3; 3:8, 11, 16). Hierdie boek is gewigtig en ontnugterend. Wat in Sefánja beskryf word, is grotendeels die eskatologiese dag van die HERE as die HERE die hele aarde (1:2-3; 3:8) en al die nasies (1:4-3:8) oordeel. Hierdie eskatologiese dag van die HERE het nog nie aangebreek nie, maar dit sal, soos ʼn dief in die nag, wanneer hulle sê, “Vrede en veiligheid” (1 Thessalonicense 5:2-3; vgl. Daniël 9:24-27). “Swyg voor die Here HERE! Want die dag van die HERE is naby” (Sefánja 1:7). Die enigste oorlewendes van die dag van die HERE sal dié wees wat die HERE soek en in die HERE verborge gevind sal word (2:3; 3:12). Oor hierdie oorblyfsel van Israel op daardie dag, skryf Sefánja in hoofstuk 3:14: “Jubel, o dogter van Sion, juig, o Israel! Verheug jou en jubel van ganser harte, o dogter van Jerusalem!” Want ná hierdie oordeel is “die koning van Israel, die HERE … by jou” (3:15). Wat in Sefánja beskryf word is – soos reeds genoem – grotendeels die eskatologiese dag van die HERE, maar hierdie dag is nie net ʼn dag van oordeel nie, dit is ook ʼn dag van seëning, vir Israel (3:11-20) en vir al die nasies van die aarde (3:9-10). Sefánja is ontnugterend, maar dit eindig met ʼn uitspraak van seëning en herstel, beginnend met die oorblyfsel van Israel. Want die dag van die HERE sal kulmineer in die Messiaanse koninkryk, wanneer die Koning nie net vanaf Jerusalem oor Israel heers nie, maar ook oor al die nasies van die aarde.

———————————

Bronne:

Baker, D.W., 1988, Nahum, Habakkuk and Zephaniah (TOTC), IVP Academic, Downers Grove.

Constable, T.L., 2017, Notes on Zephaniah, 2017 edition.

Dorsey, D.A., 1999, The Literary Structure of the Old Testament: A Commentary on Genesis-Malachi, Baker Academic, Grand Rapids.

Patterson, R.D., 2003, Nahum, Habakkuk, Zephaniah: An Exegetical Commentary, Biblical Studies Press, L.L.C.

Volg ons op sosiale media:

Deel met ander:

[apss_share networks='facebook, twitter, pinterest']